Đồ gỗ và các điển tích nổi tiếng

Đồ gỗ và các điển tích nổi tiếng

Đồ gỗ và các điển tích nổi tiếng

Nói đến đồ gỗ không thể không nhắc tới các sản phẩm nổi tiếng có lịch sử hình thành phát triển hàng trăm năm như : Sập gụ, tủ chè, trường kỷ, các loại bàn ghế cổ ,…Sau đây đồ gỗ Tùng Lý xin được điểm qua một số điển tích nổi tiếng liên quan đến những tuyệt phẩm này.

Sập gụ biểu tượng của sự giàu sang quý phái một thời

Từ xưa sập gụ đã trở thành một vật biểu tượng cho sự giàu sang – quý phái. Với những chiếc sập tuyệt tác cẩn ốc đỏ, những chi tiết được chạm khắc tinh sảo, nhìn trông thật là rực rỡ. Hay những chiếc sập đục nền chạm khắc tích đồng quê dân dã, hay những tích người sĩ nông công thương dành cho ai yêu thích nghệ thuật. Và cả những chiếc sập chạm khắc kênh bong, moi móc đòi hỏi rất nhiều công sức so với trình độ công nghệ thời đó. Những chiếc sập tiêu biểu như Sập trúc, Sập nho, Sập Mai điểu, Sập Phúc,…

–  Đặc điểm chung của sập gụ: Sập gụ cơ bản gồm hai phần là mặt sập và quây sập . Về kiểu cách thì có sập cổ liền và sập cổ dời. Về hình thức thì có sập trơn, sập đục , và sập khảm ốc. Ngoài ra còn liên quan đến phần lá mặt mà có sập gụ một lá, hai lá, ba lá. Còn về chất liệu gỗ thì phổ biến làm bằng gỗ Gụ, ngoài ra hiện nay dùng nhiều là loại gỗ hương, cẩm, … Đặc sắc và hiếm hơn là gỗ trắc.

Một số mẫu sập nổi tiếng

  • Sập sen

sap-sen-1

Sập sen – gia đình thủy tộc: Cảnh vật hài hòa, với cảnh đồng quê Việt Nam xưa có sen, có cò, vịt, cua, ốc,…Dành cho những người yêu thích sự hài hòa, tinh tế, có con mắt nghệ thuật.

  • Sập mai điểu

sap-mai-dieu

Mai Điểu: Với hình tượng cây mai cổ thụ trăm tuổi có sức sống mãnh liệt, tươi tốt, trên có thêm chim (điểu) ríu rít gọi nhau tượng trưng cho mùa xuân, sức sống tràn đầy,…

  • Sập ngũ phúc

sap-phuc

Ngũ phúc: Với hình ảnh ngũ phúc (dơi) Phúc – Lộc – Thọ – Khang – Ninh-Mai. Mang ý nghĩa cát lộc, cát tường.

Tủ chè – một giá trị truyền thống lâu đời

Tủ chè gồm nhiều bộ phận được làm riêng lẻ ghép lại. Nhưng để đánh giá một chiếc Tủ Chè đẹp hay không phụ thuộc vào một số điểm sau. Đối với tủ chè cẩn ốc toàn phần từ lèo, đến cánh tủ chè, đến phần bệ. Thì phần ốc phải đẹp, màu đỏ vàng chanh, và nhất là đường nét ghép ốc phải đều, không nứt gãy quá nhiều. Và phần tỉa ốc phải thật có hồn như là vẽ tranh vậy. Có một số tích cổ hay được sử dụng trong tủ chè như :“ Tam anh chiến Lã Bố”, “Vinh quy bái tổ” ,“ Tam cố thảo lư”,“ Văn vương cầu hiền”,..Với tích “ Đông bích đồ thư ” được dùng khá phổ biến trong các mẫu tủ chè xưa. Và các tích cổ này thường theo một điển tích cổ có thật trong lịch sử.

Hiểu thêm về một số tích cổ của tủ chè

  •  Điển tích  “ Tam anh chiến Lã Bố” miêu tả trận đánh nổi tiếng giữa ba anh em kết nghĩa Lưu , Quan, Trương đánh nhau với Lã Bố. Trận đấu diễn ra quyết liệt, hai bên đánh nhau đến trên tám mươi hiệp mà vẫn không phân thắng bại. Đặc biệt là các thế võ không bị sơ hở một tý nào. Điển tích này phù hợp với các gia đình có truyền thống võ nghệ như công an, quân đội…
  • Tích “ Vinh quy bái tổ” thì phù hợp với gia đình có truyền thống từ lâu đời nuôi dạy con cháu ăn học nên người, khi đỗ đạt cao về thăm quê hương trong tâm trạng vui vẻ, vinh hiển được quê hương, dòng họ đón rước trọng thể. Người làm quan trở về quê làm lễ bái yết tổ tiên, cầu mong cho ân đức được dài lâu, tiếp tục học hành tấn tới. 
  • Điển tích “ Tam cố thảo lư” nói về Lưu Bị khi dựng nghiệp mưu đồ khôi phục nhà Hán rất cần người hiền tài, ông đã cùng hai em kết nghĩa là Quan Vân Trường và Trương Phi, ba lần gội gió tuyết, mưa sa đến lều cỏ trên đồi Ngọa Long cầu người học trò cày ruộng là Gia Cát Lượng ( Khổng Minh). Cảm mến ân đức của Lưu Bị, Khổng Minh đã xuống núi ( hạ sơn) hết lòng trung quân ái quốc, bình thiên hạ giúp cho việc tạo lập nên Nhà Thục, tạo thế chân kiềng chống lại hai nhà Ngụy và Ngô ở Trung Quốc.

Tùy vào từng gia đình khác nhau mà sẽ chọn cho mình một cách chơi phù hợp với hoàn cảnh, gia đạo. Tỷ như gia đình có truyền thống hiếu học mong muốn con cháu đỗ đạt làm quan thì chơi tích “ Văn vương cầu hiền – Tam cố thảo lư”. Gia đình muốn con cháu thành đạt trên đường công danh nói chung thì cũng có thể chơi tích “Vinh quy bái tổ” với ý nghĩa tổ tông phù hộ che chở cho con cháu thành đại nghiệp.

  • Vua Văn vương tức Chu Công Đán, vị vua đầu tiên của đời nhà Chu (thời Xuân Thu) ở Trung Quốc khi dựng lên nghiệp lớn, lên ngôi vua Chu Văn Vương. Vị vua anh minh này cần người hiền tài như khát nước, cứ nghe nói ở đâu có người hiền là ông tìm bằng được đến nơi cầu kiến. Nghe ở vùng sông Vị có một người kỳ tài, học rộng tài cao, rất muốn ra giúp nước nhưng nhiều người ghen ghét không dùng. Ông chán cảnh đời ra bờ sông ngồi câu cá, ngồi lâu đến mức hòn đá ông ngồi và chỗ để để chân đã mòn lõm xuống. Năm ấy ông đã trên tám mươi tuổi, người câu cá đó là ông Lã Vọng. Cảm ân đức của vua Văn Vương, không chê mình già, mời ra giúp nước. Lã Vọng đã hết lòng tham mưu phò tá nên đã giúp cho vua Văn Vương dựng nghiệp Nhà Chu được bền vững. Triều đại nhà Chu tồn tại được trên tám trăm năm ở Trung Quốc.

Còn ai không cảm thấy phù hợp với các điển tích trên thì có thể chơi các loại tủ khảm theo tích đã nêu trên là “ Đông bích đồ thư phủ – Tây viên hàn mạc lâm”. Dịch nghĩa là “ Phủ phía đông có ông thầy đồ đang dạy học trò. Vườn phía tây có mấy võ sinh đang tập luyện võ nghệ dưới trời rét lạnh”. Một gia đình có cả việc học văn lẫn luyện võ. Cảnh trong tranh khảm này miêu tả sự vui vẻ, đầm ấm của một gia đình có gia phong nền nếp và hạnh phúc.

Điểm khác nhau giữa đồ gỗ khảm và đục chạm

Thường thì đồ gỗ luôn có hai lựa chọn trước khi làm bất kì món đồ nào là chọn khảm hay là đục chạm. Và tất cả các loại đồ gỗ nói chung đều tuân thủ theo nguyên tắc này dù ít dù nhiều. Và thực tế thì đồ gỗ đục chạm vẫn chiếm đa số. Với đồ gỗ khảm ốc thì một vài năm trở lại đây ít được ưa chuộng sử dụng cũng bởi vì một số nhược điểm của nó.

Tản mạn các loại bàn ghế cổ

Nói đến ghế thì thực sự thì đối với đồ gỗ cổ nói chung là tương đối đa dạng. Nhưng có thể nói trong số đó trường kỷ là phổ biến nhất. Cũng có lẽ bởi vì lịch sử lâu dời, sự tiện lợi mà trường kỷ xuất hiện nhiều biến thể đến vậy. Về cơ bản thì trường kỷ có cấu tạo gồm 3 phần là hai đoản dài và một bàn. Sau đây là một số mẫu trường kỷ thông dụng:

Trường kỷ tứ quý

trường kỷ

Với vách chạm cảnh tứ quý nền , thiết kế khá tinh tế nên đây đang là mẫu trường được ưa thích sử dụng hiện nay.

Trường kỷ đục triện tàu lá dắt

trường-kỷ

Với mẫu trường này thì vách đục triện và đa phần lọng thủng, thích hợp kê những nơi thờ tự, linh thiêng.

Trường tam sơn

truong-ky-tam-son truong-ky-3

Đặc điểm của bộ trường này là có ba thành tạo thành ba đỉnh tượng trưng cho núi gọi là sơn.

Ngoài ra còn một số mẫu bàn ghế đẹp và tinh tế như:

Ghế trúc

ghế trúc

Ghế cuốn thư

ghế cuốn thư

Lời kết của tác giả

Trong thập niên trở lại đây nền kinh tế nước nhà đạt được nhiều thành tựu lớn. Kinh tế phát triển tốt, xã hội ổn định người dân có của ăn của để. Cùng với đó là nhu cầu làm đẹp, trang hoàng cho ngôi nhà của mình người dân đã mua sắm nhiều món đồ gỗ chất lượng cao- đắt tiền. Hàng năm cứ vào dịp cuối năm hoặc đầu xuân, người ta lại vui vẻ đi về các vùng lân cận Hà Nội như: Bắc Ninh, Nam Định, Hà Nam để xem và sắm hàng. Về nội thất đồ gỗ tự nhiên ngày nay có khá nhiều lựa chọn với nhiều phân khúc khác nhau. Từ bàn ghế , giường tủ, sập, lục bình gỗ phong thủy, các kệ để tivi, bầy đồ, đến các ông tượng thần tài,… Và tùy vào mỗi gia đình khác nhau mà mua sắm sao cho phù hợp với kiểu nhà – gia đạo – kinh tế gia đình . Để sao có có những món đồ  gỗ đẹp – hợp lý.

Do bài viết đã khá dài mong có dịp khác có thể trình bày sâu hơn về các loại mẫu bàn ghế cổ truyền này.

Thân ái ! Đồ gỗ Tùng Lý !

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.